6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu (SMK), tescilli marka sahibine markasını izinsiz kullanan üçüncü kişilere karşı geniş bir koruma sağlar. Etkili bir strateji, delilin korunması ile hızlı tedbir taleplerini aynı anda planlamayı gerektirir.

Hangi fiiller tecavüz sayılır?

Marka sahibinin izni olmaksızın markanın ya da benzerinin aynı veya benzer mal ve hizmetlerde kullanılması, bu işaretle ürünlerin satışa sunulması, ithal veya ihraç edilmesi, ticari belgelerde ve reklamlarda kullanılması marka hakkına tecavüz teşkil eder (SMK m. 7, m. 29). Tanınmış markalarda koruma, farklı mal ve hizmetleri de kapsayabilir.

Hukuk davaları

Marka sahibi, SMK m. 149 uyarınca mahkemeden şunları talep edebilir:

  • Fiilin tecavüz olup olmadığının tespiti,
  • Muhtemel tecavüzün önlenmesi ve tecavüz fiillerinin durdurulması,
  • Tecavüzün kaldırılması ile maddi ve manevi tazminat,
  • Tecavüz konusu ürünlere ve üretim araçlarına el konulması,
  • Masrafı karşı tarafa ait olmak üzere kesinleşen kararın ilanı.

Tazminatın hesabında, marka sahibinin yoksun kaldığı kazanç, tecavüz edenin elde ettiği kazanç ya da makul bir lisans bedeli esas alınabilir.

Hızlı koruma: delil tespiti ve ihtiyati tedbir

Dava sürecini beklemek çoğu zaman zararı büyütür. Delil tespiti ile ürünler ve satış kayıtları belgelenebilir; ihtiyati tedbir ile ürünlerin piyasaya sürülmesi durdurulabilir veya ürünlere el konulabilir (SMK m. 159). Gümrükte el koyma prosedürü ise taklit ürünlerin ülkeye girişini engellemekte etkilidir.

Ceza yolu

Marka hakkına tecavüz eden kişi hakkında, SMK m. 30 uyarınca hapis ve adli para cezası öngörülmüştür. Ceza soruşturması kapsamında yapılan arama ve el koyma işlemleri, özellikle organize taklit üretiminde etkili sonuç verebilir.

Arabuluculuk. Konusu bir miktar paranın ödenmesi olan tazminat talepleri ticari dava niteliğinde ise, dava açmadan önce arabulucuya başvurmak zorunludur. Tespit ve men talepleri ise bu şartın dışında kalır.

İlgili mevzuat

  • 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu m. 7, 29, 30, 149–151, 159
  • 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu m. 54 vd. (haksız rekabet)
  • 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu m. 5/A

İlgili kararlar

  • Yargıtay 11. Hukuk Dairesi — marka benzerliğinin ortalama tüketici algısı esas alınarak değerlendirildiğine ilişkin yerleşik uygulama
MarkaSMKHaksız rekabet

Bu yazı genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır ve hukuki danışmanlık niteliği taşımaz. Somut durumunuz için bir avukata danışmanızı öneririz.